Artikelen over polychrome

2013

Trouw
In Trouw van donderdag 29 augustus 2013 stond een uitgebreid interview met Erwin Olaf over kooldruk naar aanleiding van twee tentoonstellingen (Stadsarchief, Flatland Gallery) met in Middelburg gedrukte kooldrukken

interview erwin olaf trouw

Uit het interview

Opeens was de meester weer leerling. De internationaal succesvolle
fotograaf Erwin Olaf (1959) zegt dat zijn eigenwijze jaren achter hem
liggen en dat hij zich ontvankelijk voelt voor nieuwe inzichten. “Ik heb
genoeg uitgespuwd, en wil weer innemen.”

Om de zes weken reisde hij vorig jaar van Amsterdam naar
Middelburg om zich te verdiepen in de negentiende-eeuwse
kooldruktechniek, die vanaf 1860 tot 1930 commercieel werd
toegepast. Uit zijn beschrijving van de route naar het leslokaal spreekt
een verlangen naar onthaasting, naar meer concentratie.

“In een buitenwijk met jarendertigwoningen loop ik een tuinpad op,
langs schuurtjes naar een binnentuin. Daar verstomt het geluid van
het weinige verkeer. Verderop ga ik een oud verenigingsgebouw
binnen. Het is er volkomen stil. Er zit een meneer met een rustig
levenstempo en een rustig karakter. Aan zijn ritme moet ik me enkele
dagen aanpassen.”

Die meneer, Kees Brandenburg, houdt van
fotografische experimenten en geeft workshops over dat ingewikkelde,
tijdrovende en kwetsbare procedé van de kooldruk. Olaf beeldt de
essentie ervan uit door denkbeeldig papier te wiegen.

“Dat spoelen duurt een half uur, drie kwartier, zo lang als nodig is. En
ondertussen moet je rustig blijven. Ik kan ouwehoeren en deals
maken door de telefoon, maar dan sta ik na drie dagen met lege
handen. Er is kool, gelatine, lichtgevoelig materiaal, een vel papier en
een negatief, en die negentiende-eeuwse materie laat zich niet leiden.
Als je kletst beweeg je te veel, spoelt de gelatine weg en kun je
opnieuw beginnen.” Bij het drogen van de foto kunnen glimmende
vlekken verschijnen, zoals op een antieke spiegel. Weg euforie.

Zo moeizaam ging het de eerste negen maanden. Vandaar de
voorzichtigheid en gepaste trots waarmee Olaf een zelfgedrukte foto
van zijn werktafel pakt. Een zittende vrouw, gekleed in een afglijdend
hemd dat haar ouderdom benadrukt. Hoe haarscherp is de afdruk en
hoe verfijnd het contrastverloop. “Ik heb het idee dat deze foto een
andere expressie heeft dan als reguliere afdruk. Alsof ze zo uit de
negentiende eeuw is komen lopen.”

(…)

“Het is lekker om boven die spoelbakken te hangen en de wereld te
vergeten. Naar dat beeld te koekeloeren en mezelf op een nieuwe
manier te laten kijken. Niet alleen naar de grote lijn, maar de invloed
herkennen van die kleine lichtverandering van links naar rechts op het
karakter van de foto. leder haartje op dat handschoentje, de mooie
optelsom. Wat mij verder zo bevalt is de terugkeer naar de drie-
eenheid vorm, inhoud en techniek. Die was verwaterd door de
digitalisering.”

(Lees hier het hele interview)

In april 2013 waren de kooldrukken uit de ‘Berlin’ serie al te zien in Londen (Hamiltons) en New York (Heasted Kreautler). Uit het persbericht:

A selection of photographs from the series have been produced as carbon prints. Carbon printing, a traditional 19th century printing method with strong ties to Dutch art history, is an extremely time consuming and arduous process using pigments. Olaf sought out one of the only Carbon printers still working in the Netherlands, Kees Brandenburg, and together they combined contemporary technique, with 19th century methods to produce an unrivaled 21st century version of the Carbon print.


2011

Fotografisch Geheugen
In nummer 71 van ‘Fotografisch Geheugen’ van het Nederlands Fotogenootschap wordt in een artikel van Niels Coppes aandacht besteed aan de workshops hier. Maar niet alleen door dit artikel is het een zeer lezenswaardig nummer omdat het helemaal over ‘bijzondere procedés is gaat.
Er zijn artikelen over fotografen Hendrik Kerstens, Kees Helmers en Indra Moonen. Daarnaast uitgebreide recensies van boeken over determineren en conserveren van fotografische technieken.

Het nummer is te bestellen via de site.


2009

KM – Kunstenaarsmaterialen
Workshop Kooldruk
Lange toonschaal, scherpe afdruk.
Een workshop in beeldverhaal door Anton Staartjes en Kees Brandenburg.
Het artikel kan hier als pdf gedownload worden.


2008

Guide to Unique PhotographyGUP 13 – The Belgium Issue
True Romance
Gregor Servais doet verslag van zijn ervaringen met broomoliedruk.
Dit nummer is te bestellen via de site

KM Kunstenaarsmaterialen, nummer 65, voorjaar 2008
Oude procedés voor nieuw beeld, door Anton Staartjes


2007

PF – Professionele Fotografie – nummer 4, 2007
Pixels en Gom
Oude procedés voor nieuwe fotografen

Guide to Unique PhotographyGUP 11 – New Dutch Heroes
Forgotten Techniques
Gregor Servais dompelt zich twee dagen onder in de verre geschiedenis van de fotografie toen zout en albuminetechnieken werden gebruikt.
Dit nummer is te bestellen via de site